Dieci mila farfalle saranno liberate (Tienduizend vlinders zullen worden vrijgelaten)

Mass Moving

1972

Affiche, 104 x 76 cm.
Materials: offsetdruk op papier

Collection: Collection M HKA (Inv. no. M00452).

Het Butterfly Project gooit hoge ogen op de Biënnale van Venetië in 1972. Op het San Marcoplein wordt een reusachtige cocon gebouwd van zeven meter hoog. Drie volumes van kippengaas met polyurethaan zijn bevestigd aan een frame van steigers. Deze vorm van ‘wilde’ architectuur – zoals ze het zelf noemen – staat in schril contrast met de statische architectuur van het San Marcoplein. Er worden 10.000 vlinderpoppen vanuit een laboratorium uit Versailles naar Venetië getransporteerd. Gedurende acht dagen kan het publiek de ontpopping van de vlinders volgen via een gesloten televisiecircuit. De Mass Movers wonen in de incubator en zorgen voor goede omstandigheden van temperatuur, vochtigheid en zuurstof.

Wegens omstandigheden kunnen de vlinders niet worden vrijgelaten zoals gepland om middernacht: de vlucht zou gefilmd worden door de televisie en de sterke spots zouden de insecten aantrekken en verbranden. Het werd uitgesteld tot de volgende dag op de late namiddag. Het plein staat vol nieuwsgierigen. Maar de vlinders, lijdend onder de hitte, vertonen geen enkele aanstalten om de incubator te ontvluchten. De Mass Movers beschrijven het zelf als een prachtige mislukking. De fladderende vlinders hadden de toeschouwers ertoe moeten aanzetten “de stad op een reële en autonome manier te beleven, los van het steriele klimaat van commerciële finaliteit of intellectuele illusie”.

De affiche is ontworpen door Raphaël Opstaele. Samen met een fotograaf nemen ze verschillende foto's van vlinders in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika in Tervuren. Op de eerste affiche staat volgende tekst: “mass moving project / streetwork n° 18 / brussels 1972” en “somewhere people move the earth”. Voor de affiche van Venetië wordt het beeld geïnverteerd met volgend opschrift: “dieci mila farfalle saranno liberate” (tienduizend vlinders zullen worden vrijgelaten) en “centro di lotta biologica per la sopravvivenza” (biologisch strijdcentrum voor overleving). Het laboratorium voor de biologische strijd op overleving wordt een overkoepelende structuur en krijgt vaste vorm door de huur van een serre in Hoeilaart.  

Het idee voor de vlinderbom was ontstaan na een ontmoeting van Raphaël Opstaele en Bernard Delville met een bioloog gespecialiseerd in het doen en laten van vlinders. Oorspronkelijk zouden ze hun daad van terrorisme in Brussel plegen, maar het neemt een grotere vorm aan wanneer ze worden uitgenodigd om samen met Christian Dotremont en Pierre Alechinsky officieel België te vertegenwoordigen op de 36ste Biënnale van Venetië. Ze zorgen er echter voor dat de guerrilla actie ook doorgaat. Tegelijkertijd, maar ver weg van het epicentrum van hedendaagse kunst, installeren enkele Mass Movers waaronder Paul Gonze drie ‘Ludic Bombs’ in de Japanse hoofdstad. De eerste bevat 4000 vlinders en explodeert om 8u30 aan de ingang van een bankcomplex in Nihombashi, de tweede ontploft ’s middags in de metro tussen Tamashi en Hamamatsucho en de derde ontploft om 18u in het commercieel centrum van Shibuya. De ontpopte vlinders nemen de vlucht.  

Media View all

Events View all

Actors View all